Θυμάρι ( Ένας φυσικός θησαυρός)

Το θυμάρι είναι είναι ένας πολυετές θάμνος μικρού ύψους , με βλαστούς όρθιους και μοβ άνθη, είναι ένα φυτό εξαιρετικά ανθεκτικό, και με πολύ ευχάριστο άρωμα και με έντονη οσμή ρίγανης.

Η ονομασία του μάλλον προέρχεται από το αρχαίο ελληνικό ρήμα "θύω", ευωδιάζω.Το βρίσκουμε στις μεσογειακές περιοχές της Ευρώπης . Ανθίζει από τον Μάιο μέχρι και τον Ιούλιο.

Κατευναστικό στη βρογχίτιδα και στον ισχυρό βήχα, βοηθητικό για αναπνευστικά προβλήματα και σε περιπτώσεις γρίπης , χρήσιμο για γαργάρες , πονόλαιμο , λαρυγγίτιδα , φαρυγγίτιδα , σταματάει την τριχόπτωση , εξασφαλίζει διαύγεια πνεύματος . Έχει ισχυρή αντισηπτική δράση γιατί περιέχει θυμόλη. Έχει αντιμικροβιακή δράση, είναι τονωτικό και δυναμωτικό , κατά της ατονίας του πεπτικού συστήματος, στον χρόνιο κατάρρου, κατά της λευκόρροιας και της αμηνόρροιας. Είναι ακόμη αντισπασμωδικό, απολυμαντικό. Χρησιμοποιείται, επίσης, κατά της δυσπεψίας και των αερίων. Είναι αντισηπτικό, κατευναστικό της βρογχίτιδας, του κοκκύτη και του επίμονου βήχα. Είναι ακόμη κατά των πονόδοντων, αν τρίψετε τα ούλα με θυμάρι καταπολεμάτε η ουλίτιδα. Αποσμητικό που βοηθά τον ύπνο. Είναι κατά των αυτοδηλητηριάσεων, κατά της διάρροιας, της δυσεντερίας και αντιπυρετικό, χρησιμοποιείται κατά των βακτηρίων και για την απολύμανση των πληγών. Είναι θερμαντικό και με το λάδι ή το βάμμα του μπορείτε να κάνετε εντριβές, που ανακουφίζουν από μυϊκούς και ρευματικούς πόνους. Συνιστάται ακόμα και ως καταπραϋντικό σε περιπτώσεις άγχους.Τονώνει το ανοσοποιητικό, είναι αποχρεμπτικό. Ένα κλαδάκι θύμου στο δωμάτιο αρρώστου αρωματίζει τον αέρα και προκαλεί ευεξία.

Οι Ρωμαίοι στρατιώτες έκαναν μπάνιο σε νερό αρωματισμένο με θυμάρι για να έχουν σφρίγος και ενεργητικότητα .

Οι γυναίκες στον Μεσαίωνα κεντούσαν κλαριά θυμαριού και τα έδιναν στους ιππότες τους.

. .Βάλτε το στην κουζίνα σας

Τα φύλλα του θυμαριού, όταν ξεραθούν, έχουν πράσινο λαδί χρώμα και αναδύουν πλούσιο το άρωμα τους όταν θρυμματιστούν. Η γεύση τους είναι πολύ δυνατή, ελαφρώς καυστική και πλούσια. Χρησιμοποιούνται και σαν μπαχαρικό σε διάφορα φαγητά, σε ψάρια, κρέατα,κυνήγι και λουκάνικα σε διάφορες σάλτσες(ιδίως ντομάτας),τυριά (ιδίως κρεμώδη) στα φασολάκια και τον αρακά στο στιφάδο και σε σούπες πάνω στα λαχανικά, τις σαλάτες και τα ζυμαρικά σας.

Είναι ακόμα βασικό συστατικό του λικέρ βενεδικτίνη

Το θυμάρι είναι ιδιαίτερα αγαπητό στις μέλισσες και το θυμαρίσιο μέλι είναι εξαιρετικής ποιότητας.

Αρωματικό λάδι: σε 1 λίτρο ελαιόλαδο βάλτε 3 κουταλιές θυμάρι. Αφήνετε το μπουκάλι σε δροσερό και σκοτεινό μέρος για 20 ημέρες και μετά το σουρώνετε.

Το αιθέριο έλαιο που περιέχει χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία και για την αντιμετώπιση ασθενειών των φυτών.

Κολόνια ανδρική : Προσθέσετε 10 gr άνθη θυμαριού σε 250 ml λευκό οινόπνευμα . Κλείνετε το μπουκαλάκι με φελλό και τ΄αφήνετε 2-3 εβδομάδες στον ήλιο. Μετά το σουρώνετε και η κολόνια είναι έτοιμη.

Θρούμπι ( Θρούμπα)

Μετά την φασκομηλιά που έχει σταματήσει σχεδόν να δίνει τώρα σειρά έχει η θρούμπα ένα αρκετά καλό μελισσοκομικό φυτό που οι μέλισσες αυτήν την εποχή επιδιώκουν να επισκέπτονται θυμίζει κάτι ανάμεσα σε ρίγανη και θυμάρι , φέτος με τις βροχές που έκανε πρόσφατα, τα άνθη του είναι αρκετά ζωηρά και σε συνδυασμό με τι υψηλές θερμοκρασίες βάζουν τις μέλισσες σε πειρασμό, βουίζουν με ευχαρίστηση πάνω στα μικρά ανθάκια που επισκέπτονται με περίσσιο ζήλο αυτήν την εποχή καθώς τα μελίσσια έχουν αρκετό γόνο να ταΐσουν.

Η θρούμπα είναι ένα αρωματικό ποώδες φυτό ,ετήσιο ,ευδοκιμεί σε όλη την μεσόγειο και ιδιαίτερα σε ξηρές και πετρώδεις περιοχές . Από την αρχαιότητα χρησιμοποιείται σαν βότανο για τις διάφορες ασθένειες αλλά και σαν αρωματικό στη μαγειρική.

Στην αρχαία Ελλάδα το έβαζαν στο κρασί (θρυμβίτης οίνος) ακόμα και σήμερα χρησιμοποιούν αφέψημα θρουμπιού για να ξεπλένουν τα βαρέλια πριν βάλουν το κρασί για να σκοτώσουν τους παραμύκητες. Οι αρχαίοι Ρωμαίοι το χρησιμοποιούσαν για αφροδισιακό.

Παλιά όταν είχαν πληγές στο στόμα ή στο λάρυγγα , έκαναν γαργάρα με αφέψημα από θρούμπι και κρασί και μετά το κατάπιναν, 3-4 σταγόνες από το χυμό του φυτού στα αφτιά πριν τον ύπνο βελτιώνουν την ακοή και σταματούν τον βόμβο. Το αφέψημα από θρούμπι θεωρήται διεγερτικό και τονωτικό και δρα κατά της πνευματικής και σωματικής κούρασης , βοηθάει το άσμα, την ναυτία ,την πέτρα στα νεφρά και είναι κατά της διάρροιας , ακόμα σκοτώνει βακτηρίδια μικρόβια και μύκητες.

Οι παλιοί Κρητικοί καταπολεμούσαν τις φθειρειάσεις των ζώων τους με αφέψημα από θρούμπι, σκέπαζαν ακόμα με φύλλα από θρούμπι το τυρί που έβαζαν στην άλμη για να πάρει το τυρί το άρωμά του.
Τα φύλλα της θρούμπας ψιλοκομμένα μπαίνουν σε διάφορα φαγητά και ως αρωματικό αλλά και λόγω των αντιτοξικών ιδιοτήτων που έχουν.

Και εδώ μερικά ακόμα άνθη της εποχής με εικαστικό ενδιαφέρον.

Φασκομηλιά

Η φασκομηλιά είναι ένα πολλή σημαντικό μελισσοκομικό φυτό της περιοχής μου έχει ανοίξει αυτήν την εποχή και οι μέλισσες κάνουν σαν τρελές να μαζέψουν το νέκταρ της που δίνει ένα πολλή αρωματικό μέλι. Οι παλιοί μελισσοκόμοι λένε όταν ανοίγει η φασκομηλιά γίνονται οι καλές βασίλισσες . Φύεται στην Ν. Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου σε περιοχές κάτω από τα 300 μέτρα με εξαίρεση την Κρήτη που την βρίσκουμε μέχρι τα 1200 μέτρα είναι ένα πολύ αρωματικό ημιθαμνώδες πολυετές φυτό από τα ξηρά φύλλα φτιάχνουμε αφέψημα που είναι ευεργετικό για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Φασκόμηλο: Salvia fruticosa ή Αλισφακιά

Το όνομα Salvia προέρχεται από το salvare που σημαίνει σώζω ζωές ιερό φυτό για τους αρχαίους Έλληνες που το είχαν αφιερώσει στο Δία το ίδιο και για τους Λατίνους που ήταν το φυτό της αθανασίας και το χρησιμοποιούσαν σε τελετές.
Ο Ιπποκράτης, ο Διοσκουρίδης , ο Θεόφραστος , ο Νίκανδρος ,ο Γαληνός και ο Αέτιος το εκθειάζουν και το συνιστούν ως πολυφάρμακο . Οι Κινέζοι το αποκαλούν ελληνικό βραστάρι . Υπήρξε εποχή που έδιναν 2 κιβώτια τσάι για να προμηθευτούν ένα κιβώτιο φασκόμηλο.

Χρήσιμο για τους αναιμικούς και όσους έχουν υπόταση . Περιέχει τανίνι και θεωρείται ότι συμβάλλει κατά της νωθρότητας καταπολεμά την κούραση επιταχύνει την λειτουργία του νευρικού συστήματος , βοηθάει την μνήμη ,την ανάρρωση αλλά και την πέψη. Βοηθάει τα άτομα με υψηλή εφίδρωση είναι κατά της ατονίας του στομάχου και των εντέρων και απολυμαντικό σε περίπτωση κρυολογημάτων. Είναι ευεργετικό στα μαλλιά αλλά και για το πρόσωπο. Θεραπεύει την ουλίτιδα , στοματίτιδα , φαρυγγίτιδα και τις δερματικές παθήσεις. Χρησιμοποιείται σαν ανθιδρωτικό (ιδιαίτερα κατά του νυχτερινού ιδρώτα) .Το αιθέριο έλαιο του είναι κατά του πονόδοντου.

Δεν ενδείκνυται όμως σ΄αυτούς που έχουν αιματουρία, υπέρταση, επιληψία και σε περίοδο εγκυμοσύνης.

Στην Κρήτη την φασκομηλιά την χρησιμοποιούσαν σαν βραστάρι κατά του Διαβήτη

Πολλοί Κρητικοί σύμφωνα με όσα μου έχει πει ο παππούς μου κάπνιζαν φύλλα φασκομηλιάς σαν υποκατάστατο του καπνού καθώς τα φύλλα της φασκομηλιάς περιέχουν νικοτινικό οξύ.

Οι παλαιοί Κρητικοί λέγανε:"όποιος έχει στο περιβόλι του φασκομηλιά , ποτέ δεν πεθαίνει

Αν δεν έχετε οδοντόκρεμα τρίψετε με φρέσκα φύλλα φασκόμηλου τα δόντια , θα τα καθαρίσουν , και θα δυναμώσουν τα ούλα . Έχετε κιτρινισμένα δόντια ;Βράσετε φύλλα φασκόμηλου με θαλασσινό αλάτι , μετά τα ξηραίνετε στο φούρνο , τα κάνετε σκόνη και τα χρησιμοποιήστε με οδοντόβουρτσα.

Βραστάρι για το κρύωμα

Σε βραστό νερό ρίχνουμε και αφήνουμε για 15 λεπτά μια χούφτα ξερά φύλλα φασκομηλιάς , ένα μήλο κομματιασμένο ,λίγο γλυκάνισο ,λίγο χαμομήλι,λίγα άνθη γλυκολέμονου ,σταφίδες, 2 σύκα τεμαχισμένα και μέλι .

Φασκομηλιά όποιος κρατεί θάνατο δε φοβάται
γιατί σκορπά τσι μυρωδιές κι ο χάρος σε λυπάται

Σφεντούρι

Αυτή την εποχή ανθίζει το σφεντούρι οι μέλισσες το επισκέπτονται γιατί δίνει και νέκταρ και γύρη , σε μια κρίσιμη εποχή για αυτές , οι παλιοί λένε ότι όταν τα σφεντούρια είναι μεγάλα και ζωηρά θα έχει καλοχρονιά.

Η επιστημονική του ονομασία είναι "Urginea maritima" ( ουργινέα η παράλια)

Πολυετές βολβώδες φυτό, ενδημικό των παραθαλάσσιων περιοχών της μεσογείου. Είναι από τα πρώτα ανθισμένα φυτά του φθινοπώρου.

Ο πολύ μακρύς ανθοφόρος βλαστός του φτάνει και ξεπερνάει μερικές φορές το ένα μέτρο, όρθιος, χωρίς φύλλα και με παρά πολλά μικρά ερμαφρόδιτα άνθη που γονιμοποιούνται από τις μέλισσες.

Μετά την ανθοφορία, όπου τα άνθη δεν πέφτουν αλλά γέρνουν προς τα μέσα και ξεραίνονται και με τις πρώτες βροχές του φθινοπώρου βγαίνουν τα μεγάλα, πλατιά και λογχοειδή φύλλα του, τα οποία παραμένουν μέχρι την άνοιξη τα οποία το καλοκαίρι ξεραίνονται και μετά βγαίνει ο ανθοφόρος βλαστός στο τέλος του καλοκαιριού.

Ο βολβός του είναι μεγάλος , μπορεί να φτάσει τα 15 εκατοστά διάμετρο το βολβό με τα λογχοειδή πράσινα σκληρά φύλλα που τα βλέπουμε τον χειμώνα στην Κρήτη τον ονομάζουμε Ασκελετούρα μαζεύουν με το σχήμα και την κατασκευή τους τα φύλλα πολύ νερό και το προωθούν προς το μεγάλο βολβό σαν κρεμμύδι μαζεύοντας έτσι αποθέματα για της δύσκολες μέρες του καλοκαιριού που συνήθως εκεί που φυτρώνει επικρατεί ξηρασία για να μπορέσει έτσι να ανθίσει τις αρχές του φθινοπώρου.
Από προσωπική εμπειρία τα σαλιγκάρια την εποχή που ο καιρός είναι βροχερός και βγαίνουν για να τραφούν προτιμούν την ασκελετούρα πολλές φορές για να προφυλακτούν την ημέρα από τον ήλιο μέσα στα γεμάτα από υγρασία φύλλα της.

Είναι φυτό που επιζητεί πετρώδη και ξηρά εδάφη που έχουν αρκετή ηλιοφάνεια.

Θεωρείται δηλητηριώδη φυτό λόγω των τοξικών στεροειδών που έχει μάλλον σαν άμυνα για να μην γίνεται τροφή για τα φυτοφάγα ζώα που ζουν στις περιοχές που φυτρώνει (πρόβατα, κατσίκες )

Φυτό πολύ γνωστό από την αρχαιότητα μέχρι και σήμερα για τις φαρμακευτικές του χρήσεις.

Ο βολβός με τα φύλλα του θεωρείται σύμβολο καλοτυχίας και γι’ αυτό το κρεμούσαν στις πόρτες των σπιτιών την πρωτοχρονιά. Αυτή η συνήθεια χρονολογείται από την εποχή του Πυθαγόρα , ο οποίος κρεμούσε «βολβόν σκίλλης»στην πόρτα του σπιτιού του σαν αλεξιφάρμακο. Ο Διοσκουρίδης αναφέρει «έτσι δε και αλεξιφάρμακον όλη προ των θυρών κρεμαμένη» Μάλλον πίστευαν ότι μεταδίδει στο σπίτι υγεία και ευεξία καθώς ο μεγάλος βολβός μπορούσε να επιβιώνει για αρκετό καιρό και να συνεχίζει να βγάζει φύλλα ακόμα και χωρίς νερό και χώμα ήταν ένα ζωντανό παράδειγμα ζωτικότητας και αντοχής.

Μελέτες γίνονται για τη χρήση των στεροειδών που περιέχει ο βολβός ως φυτικά εντομοκτόνα.

Ο χυμός του βολβού είναι πολύ ερεθιστικός για το δέρμα.

Το αρχείο όνομα του φυτού είναι "Σκίλλη" που μάλλον από εκεί με παράφραση προκύπτει και το όνομα "Ασκελετούρα".

Ακονιζά

Ακονιζά φυτό με έντονη μυρωδιά και έντονα κολλώδη φύλλα το βάζω μέσα στην κυψέλη και στο καπνιστήρι για τη Βαρρόα. Ο παππούς μου το έβαζε στις κότες εκεί που κάνανε το αυγό για να μην πιάνουν ψείρες , ελπίζω να κάνει καλό και στης μέλισσες και να διώχνει τα Βαρρόα , θα δούμε στο μέλλον αν έχει κάποια διαφορά. Σημαντικό  μελισσοκομικό φυτό για την εποχή που έχει ανθοφορία γιατί δίνει γύρη για το γόνο του χειμώνα.